Operating Systems

Een introductie

Leermiddelen

Leerdoelen

  • Hoe start een systeem op?
  • Hoe zit een besturingssysteem in elkaar?
  • Welke software behoort tot het besturingssysteem?
  • Welke welke taken heeft een besturingssysteem?

Termen

Operating System (besturingssysteem)
Een collectie van software die als taak heeft het aansturen van de hardware in opdracht van programma's of gebruikers.
Applicatie (App)
Een programma met een grafische interface, die door een gebruiker gebruikt kan worden.
Commando
Een programma zonder een grafische interface, die door een gebruiker gebruikt kan worden.
Proces (service, daemon)
Een programma dat op de achtergrond draait en dat functies uitvoert onder interactie met een gebruiker

Opstarten

  1. BIOS / EUFI (Firmware)
  2. Bootmanager / Bootloader
    • MBR (van disk)
    • Kernel / OS selectie
    • Loads kernel
  3. Kernel (Kernel Space)
  4. User Space initialisatie proces
  5. User interface (na login)

De kernel

  • Regelt:
    • Verdeling van de CPU tijd
    • Wie welk stukje geheugen (RAM) mag gebruiken
    • Algemeen "switchboard" voor processen en taken
    • Aansturing van drivers

Drivers

  • Sturen specifieke hardware aan
    • Disks
    • Printers
    • Beeldschermen

Interfaces

  • CLI - Command Line Interface
  • GUI - Graphical User Interface
    • Desktop

Processen

  • Benamingen:
    • Services, tasks (Windows)
    • Daemons, processes (Linux)
  • Functie:
    • Draait in de achtergrond
    • Geen directe interactie
    • Onderdeel van time sharing

File systems

  • Hoe wordt data opgeslagen op disk?
  • Directories met daarin bestanden
  • Op disk: soort database van bestandsnamen en plekken op de disk waar de data staat
  • Vele soorten vaak proprietary (bedrijfseigen, geheim):
    • NTFS van Microsoft voor Windows
    • APFS van Apple voor Mac OS X
    • Maakt uitwisseling lastig (moet via een netwerk)

Samenvatting

  • Applicatie, commando, proces
  • Boot proces: BIOS, Bootmanager, Kernel
  • Kernel: de regelneef
  • Drivers: aansturing van specifieke hardware
  • User interfaces: GUI, CLI
  • Processen: services, daemons
  • File systems: bestanden op disks